[verkorte weergave van een artikel door Paul Evrard, verschenen in CUBA SI nr 166 van maart 2010  -  Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken ]

De economische situatie schetsen in Cuba kan slechts een momentopname zijn. Allen die nu al 50 jaar roepen om verandering of overgang vergeten dat Cuba al die tijd alleen maar van de ene naar de andere aanpassing evalueert.

Vanaf de onafhankelijkheid ondervond de economie een steeds strengere handelsblokkade door de VS regeringen. Tot 1990 kon de economie groeien door een zorgvuldig beheer van haar handfel met de COMICON landen, het voormalig socialistisch blok in Oost Europa. Na de ineenstorting van dit blok waren drastische maatregelen nodig om het hoofd boven water te houden. Vanaf 1995 werd een heropleving georganiseerd en vanaf 2003 was de  jaarlijkse economische groei weer gestegen tot 8 à 12 procent.

Klap op de vuurpijl waren de orkanen in najaar 2008 die voor 10 miljard dollar schade aanrichtten. Dat is 20 procent van het BNP plus schade aan of vernietiging van een op de zeven woningen.

Ook de boeren zagen de (toch al zwakke) landbouw lijden onder een verlies van 50 procent van de gewassen. En Cuba importeerde al 80 procent, in 2010 zal dat 60 procent worden, logisch dat een landbouwhervorming in de steigers werd gezet. Het ter beschikking stellen van braakliggend land, bebossing, kredieten en andere stimuli voor productieverhoging, enz. De regering koopt nog altijd het gros van de oogst, de rest van de markt is vrij, maar met strenge prijscontroles.

Met enige vertraging ondervindt ook Cuba de gevolgen van de wereldcrisis. Het aantal toeristen blijft toenemen maar zij spenderen minder. De prijs van nikkel, voornaamste exportproduct, daalt op de wereldmarkt daalt van 50.000 naar 15.000 dollar per ton. Andere exportproducten vinden moeilijker een afzetgebied.

Bij ons wordt er dan gesnoeid in de sociale onderwijs en gezondheidssector. In Cuba niets daarvan, in tegendeel. Wel wordt er gerationaliseerd, de productie moet omhoog – een actieplan van de vakbond – de discipline moet beter en de strijd tegen corruptie zit in de hoogste versnelling. Daarom heeft het parlement een nieuw controleorgaan in het leven geroepen onder leiding van de volksvertegenwoordigster Gladys Bejerano. Van hoog tot laag worden alle ondernemingen en diensten doorgelicht en zonodig drastische sancties opgelegd.

Ook wordt er niet gesnoeid in de inspanningen op het vlak van internationale solidariteit. Steeds meer medici, verpleegkundigen en pedagogen zetten hun werk voort in landen die er nog slechter aan te zijn. Niet verwonderlijk dat Cuba in de Verenigde Naties steeds meer steun krijgt – op 3 na eisen alle landen dat de opheffing van de VS blokkade, onlangs in de Algemene vergadering van 28 oktober 2009.

De verwachte groei met 6 procent bleef vanzelfsprekend uit en zakte begin 2009  zelfs tot 0,8 procent om eind 2009 toch1,4 procent te halen. Bovendien is de werkloosheid te verwaarlozen.

Er is een hele verzameling maatregelen uitgewerkt, enkele daarvan springen in het oog bij de internationale media. Krantenkoppen bazuinen bijvoorbeeld: ‘Geen gratis maaltijden meer voor de werknemers’. In feite gaat het om een experiment; zowat 3,5 miljoen van hen krijgen een middagmaal in de bedrijfskantine, 300 miljoen Euro per jaar. In 4 ministeries heeft men de kantine gesloten, maar elke werker krijgt 15 pesos per dag, dat is 300 pesos per maand en een gemiddeld loon is 400 pesos.

Hoewel men de bonkaarten voor voedselgarantie en het dubbele muntsysteem wil afschaffen is er dank zij het bestaan hiervan geen honger of schrijnende armoede in Cuba. Tussen november 2009 en januari 2010 waren we getuige van het feit dat de winkels en markten goed bevoorraad zijn.

Als je al 50 jaar weerstand biedt tegen de grootste economische macht op 100 kilometer van je voordeur dan kom je deze situatie ook wel te boven. Waarom anders zouden de Cubanen gelukkiger zijn dan de gemiddelde inwoner van de VS. Zie daarvoor de wetenschappelijke studie op www.happyplanetindex.org